Like... :))
Trang chủ Nha khoa Kỹ thuật cao Chi tiết
Facebook Twitter Google Digg Reddit LinkedIn Pinterest StumbleUpon
.:T́m kiếm:.
nhakhoa126.com
Google
.:Điều trị cho trẻ em:.






Cần sửa thói quen dùng kháng sinh chưa đúng

( Ngày đăng: 22-08-2012 )

    T́nh trạng vi khuẩn kháng thuốc đă đến hồi báo động trên toàn cầu, nhất là gần đây sau việc vi khuẩn E.coli gây dịch hàng loạt và làm không ít người tử vong tại các quốc gia châu Âu - nơi có nền y học tiên tiến bậc nhất thế giới. 'Chống vi khuẩn kháng thuốc' là chủ đề mà Tổ chức Y tế Thế giới đang kêu gọi người dân toàn cầu cùng hành động.

Báo SKĐS đăng ư kiến của các nhà chuyên môn về vấn đề này để người dân có cách hiểu đúng trong việc dùng thuốc pḥng và chữa bệnh.

    Thuốc kháng sinh chiếm tỷ trọng lớn trên thị trường. Thói quen phổ biến của người dân là tự  mua dùng, không cần đơn mà không biết rằng kháng sinh là 'con dao hai lưỡi'. Sửa được thói quen này có thể là việc trọng tâm trong việc thực thi chế độ kê đơn thuốc.

    Những thói quen chưa đúng        
                                                        

Dùng khi chưa cần

Khi bị ho, sổ mũi, bà mẹ cho trẻ dùng kháng sinh (ampicilin, amoxicilin). Thực ra, đây chỉ là phản ứng của cơ thể đối với sự thay đổi môi trường, chỉ cần dùng thuốc giảm triệu chứng. Nếu có kèm sốt nhẹ th́ có thể bị nhiễm virut thông thường; sau khoảng 4-5 ngày, chúng tự thoái lui, theo chu kỳ tự nhiên, không cần dùng kháng sinh.

Trong cơ thể có các vi khuẩn có hại và có lợi ở thế cân bằng. Chỉ khi nào loại có hại vượt trội lên (do nhiễm từ bên ngoài) th́ mới trở thành kẻ thù gây bệnh. Dùng khi chúng chưa trở thành kẻ thù gây bệnh sẽ làm cho chúng quen đi, sau này khi trở thành kẻ thù gây bệnh sẽ kháng lại các thuốc đó.

Dùng không đúng loại
Trẻ bị viêm họng, ho, sốt cũng có thể bị nhiễm khuẩn hô hấp nhẹ (Streptococcus pneumoniae) cũng có thể bị nhiễm liên cầu khuẩn tán huyết beta nhóm A (S. beta hemolytic group A). Khi bị nhiễm khuẩn hô hấp nhẹ, chỉ cần dùng amoxicillin, chưa cần tiêm penicillin. Khi bị nhiễm liên cầu khuẩn, phải tiêm ngay penicillin liều cao, nếu chỉ dùng amoxillin th́ không khỏi, chuyển sang nặng, để lại di chứng tim suốt đời. Ngoài ra, mỗi kháng sinh thường chỉ nhạy cảm với một hay một số vi khuẩn nhất định, khi dùng không đúng loại như thế, vi khuẩn sẽ không bị tiêu diệt, tạo ra chủng kháng thuốc.

Dùng không đủ liều
Nhiều người dùng kháng sinh không đúng giờ, không đủ số lần trong ngày, thấy hơi đỡ th́ bỏ dùng.

Kháng sinh không trực tiếp mà chỉ khống chế sự phát triển sinh sản, tạo cơ hội cho cơ thể tiêu diệt vi khuẩn. Mỗi đợt thường dùng 7-10 ngày qua các giai đoạn: tấn công (1-2 ngày đầu), duy tŕ (ổn định ở liều có hiệu lực) trong 4-5 ngày, tiếp tục dùng (với liều cũ khi đỡ nhưng chưa khỏi hẳn) và khi khỏi hẳn có thể dùng củng cố trong vài ngày nữa.

Dùng không đúng chỉ dẫn mà tùy tiện th́ không khác ǵ đánh cho vi khuẩn suy yếu nhưng không đánh liên tục, không đánh đến cùng, tạo cơ hội cho vi khuẩn hồi phục. Làm như vậy, vi khuẩn sẽ sống sót, tạo ra chủng kháng thuốc.


 Không tùy tiện dùng kháng sinh cho trẻ khi chưa thật cần thiết.

Thích dùng loại  cực mạnh
Mỗi người khi mắc bệnh cũng như cộng đồng khi có dịch bệnh thường ở một  mức nhất định nhẹ - vừa - nặng - rất nặng. Tùy theo mức mà chọn thuốc. Chẳng hạn tại Mỹ, với bệnh viêm phổi mắc phải trong cộng đồng, lúc đầu dùng kháng sinh macrolid cổ điển (erythromycin), nếu không đáp ứng th́ chuyển sang dùng macrolic thế hệ mới (azithromycin, clarithromycin); khi cả hai thế hệ macrolid không đáp ứng th́ bắt buộc phải dùng fluoroquinolon (levo floxacin, gatifloxacin…). Fluoroquinolon được xem như vũ khí dự trữ chiến lược. Nếu ngay khi ở mức nhẹ vừa mà dốc hết kho dự trữ ra dùng th́ khi ở mức nặng, rất nặng khó t́m được thứ thuốc tốt hơn.

Thích dùng loại phổ rộng
Kháng sinh phổ rộng (nhạy cảm với nhiều loại vi khuẩn) chỉ nên dùng khi: chắc chắn là bị đa nhiễm khuẩn (hai hay nhiều loại khuẩn) hay chắc chắn đă đa kháng thuốc (kháng lại nhiều kháng sinh). Khi chỉ nhiễm một loại vi khuẩn (có triệu chứng đặc trưng do vi khuẩn đó gây ra) th́ chỉ nên dùng một loại kháng sinh đặc hiệu. Tuy nhiên, trong trường hợp này cũng có người  thích dùng một loại kháng sinh phổ rộng v́ tưởng dùng như thế sẽ như 'bắn một mũi tên trúng nhiều đích', không đánh đúng loại này th́ cũng đánh đúng loại khác. Thực ra cách dùng này gây ra nhiều rắc rối.

    - Kháng sinh phổ rộng sẽ tiêu diệt hết cả loại vi khuẩn gây bệnh lẫn không gây bệnh làm mất cân bằng vi sinh, tạo ra bệnh khác. Ví dụ: khi  bị viêm đường hô hấp nhẹ mà dùng kháng sinh phổ rộng và/hoặc liều cao như fluoroquinolon th́ sẽ khỏi ngay bệnh viêm đường hô hấp nhẹ,  nhưng v́ fluoroquinolon tiêu diệt các vi khuẩn khác ở ruột nên gây tiêu chảy do  loạn khuẩn ruột, gây thiếu vitamin K.

    - Kháng sinh phổ dù rộng đến đâu cũng không thể chống được hết mọi loại vi khuẩn. Những loại vi khuẩn c̣n lại sẽ sống sót, tạo ra chủng kháng thuốc, chủng kháng thuốc này sẽ phát triển, phát sinh ra bệnh nhiễm khuẩn khác. Thí dụ: khi  dùng kháng sinh phổ rộng ketoconazol để chống một loại nấm, th́ sau một thời gian dùng kéo dài có thể lại bị nhiễm một loại nấm khác.

Thích dùng nhiều loại
Khi cùng lúc nhiễm hai hay nhiều vi khuẩn th́ dùng hai hay nhiều kháng sinh để tăng khả năng chống vi khuẩn. Trường hợp này, hiện thầy thuốc thích dùng một loại kháng sinh phổ rộng (như nói trên) tiện lợi hơn. Khi chỉ nhiễm một loại vi khuẩn nhưng vi khuẩn ấy kháng thuốc tương đối mạnh th́ có thể phối hợp thêm một kháng sinh khác. Ví dụ khi nhiễm Streptococcus pneumoniae nếu chỉ dùng  amoxicillin mà chưa đáp ứng tốt th́ phối hợp thêm clavulanic acid. Clavulanic acid kháng lại betalactamase làm tăng hiệu lực amoxicillin làm tăng hiệu lực của thuốc. Đây là những trường hợp phối hợp hợp lư.    

Có trường hợp người bệnh chưa rơ bệnh ǵ, cứ nghĩ dùng cùng lúc nhiều loại kháng sinh  không trúng bệnh này th́ trúng bệnh khác. Có trường hợp, người bệnh nóng vội, dùng loại này thấy bệnh chưa chuyển lại dùng loại  khác mà không dùng loại nào đến nơi đến chốn.

Cách dùng thay đổi liên tục như vậy sẽ tạo ra các chủng kháng thuốc giống như trường hợp  dùng kháng sinh phổ rộng hay không đủ liều (đă nói trên). Ngoài ra, các kháng sinh c̣n tương tác triệt tiêu hiệu quả của nhau hoặc  gây ra các phản ứng độc hại.

Một số cách khắc phục                                                  
Phổ cập kiến thức dùng kháng sinh: Từ rất  lâu, đă có Chương tŕnh Hợp tác y tế Việt Nam và Thụy Điển trong lĩnh vực chính sách quản lư thuốc (ADPC), có Ban Tư vấn dùng kháng sinh nghiên cứu biên soạn nhiều tài liệu về kháng sinh. Những tài liệu này rất qúy nhưng mới chỉ lưu hành nội bộ, thậm chí chỉ mới xuống được y tế tuyến tỉnh (v́  nội dung cao, số lượng in ấn có hạn).

Trong chương tŕnh chăm sóc sức khỏe cộng đồng đă chú trọng phổ cập đến cơ sở nhiều kiến thức về y khoa (như chăm sóc bà mẹ trẻ em, chăm sóc sức khỏe tâm thần, chăm sóc người bị lao phong, pḥng chống tiêu chảy sốt xuất huyết…) nhưng không có chương tŕnh nào phổ cập cho người dân về kiến thức chung trong dùng thuốc, dùng kháng sinh (các nguyên tắc dùng thuốc dùng kháng sinh để có hiệu quả tránh tai biến).

Khi không có những kiến thức chung này người dân sẽ coi thuốc như bất cứ hàng hóa nào khác, sẽ tự ư mua dùng. Cần có một chương tŕnh phổ cập cho người dân kiến thức chung trong dùng thuốc dùng kháng sinh. Song song cần có tài liệu ngắn gọn dễ hiểu và có cách phổ cập các tài liệu ấy đến cơ sở.

Củng cố mạng lưới kê đơn ở y tế cơ sở : Trạm y tế xă/phường có bác sĩ, nơi khó khăn th́ cũng có y sĩ, trong trường học có cơ sở chăm sóc y tế. Tuy nhiên người dân, học sinh  ít khám ở những nơi này… mà đi lên tuyến trên, ít nhất là cấp huyện thị, có khi mất cả buổi thậm chí cả ngày mới khám được.

Từ  chỗ ngại  khó, người bệnh không khám bệnh, tự  mua thuốc dùng. Nguyên nhân là kinh phí (kể cả kinh phí BHYT dành cho tuyến y tế cơ sở) quá ít, danh mục thuốc dùng cho tuyến y tế cơ sở  khá hợp lư song thường bị nhầm danh mục này với quyền của bác sĩ kê đơn. Nếu có những cải tiến thích hợp, nâng cao được năng lực kê đơn của y tế cơ sở th́ người dân (kể cả người có thẻ BHYT) sẽ đến với nơi này, giảm t́nh trạng khi bị bệnh  thông thường tự  mua kháng sinh dùng.                 
theo DS. Hà Thủy Phước-SKĐS


{htmlcode}


BÌNH LUẬN
Các bài viết liên quan
  • Biện pháp tự nhiên giảm đau răng cho bà bầu
  • Chăm sóc răng là giữ ǵn sức khỏe!
  • Danh hài Tấn Beo thường xuyên khám răng định kỳ tại Trung tâm Nha khoa thẩm mỹ 126
  • Làm ǵ khi răng sữa đổi màu?
  • Những lưu ư khi dùng kháng sinh dạng bột pha uống cho trẻ em
  • Các dấu hiệu nguy hiểm khi sử dụng kháng sinh
  • Cần sửa thói quen dùng kháng sinh chưa đúng
  • Dùng kháng sinh cho trẻ nhỏ - Chuyện không nhỏ
  • Làm sao để giảm đau khi mọc răng khôn?
  • Cách hay để bé có hàm răng khỏe đẹp
  • Viêm khớp thái dương hàm - Thuốc nào điều trị?
  • Dùng kháng sinh cho trẻ nhỏ - Chuyện không nhỏ
  • Cần sửa thói quen dùng kháng sinh chưa đúng
  • Các dấu hiệu nguy hiểm khi sử dụng kháng sinh
  • Những lưu ư khi dùng kháng sinh dạng bột pha uống cho trẻ em
  • Làm ǵ khi răng sữa đổi màu?
  • U răng
  • Cách xử trí một số t́nh huống khi trẻ mọc răng
  • Ngă khi trèo cây, hàm răng khép chặt suốt 20 năm
  • Vàng răng ở trẻ: nguyên nhân và cách pḥng tránh
  • Tư vấn: Lợi sưng trong quá tŕnh điều trị tủy - Trang Anh
  • Tư vấn: răng vĩnh viễn của trẻ mới mọc mà có chấm màu đen - Bich Thanh (Hà Nội)
  • Tư vấn: sưng răng hàm sữa số 4 - Phương Hoa (Hải Pḥng)
  • Tư vấn: răng có màu - Trí Nhân
  • Tư vấn: vo rang - Ho Van Binh (Hà Nội)
  • Tư vấn: Răng bé bị đen - Ngọc Bích (Hà Nội)
  • Tư vấn: răng sữa bị đổi màu - Ḥa Hiệp (Huế)
  • Tư vấn: răng cấm của bé 5 tuổi bị sâu - Thanh Tang (Tiền Giang)
  • .:Video Clips:.

    .: Lưu bút:.
    Hà Thu Trúc: "Nhờ Nha khoa 126, Trúc đă t́m lại được nụ cười của ḿnh"
    Bùi Quốc Hùng: "Cám ơn Bác sỹ Nha khoa 126"
    Nguyễn Thu Trang:"Cám ơn bác sỹ đă giúp em có hàm răng rất đeẹp và ưng ư"
    Dương Đức Hưng: " Thích thái độ nhiệt t́nh, tận tâm..."
    Thu Trang: Tôi cảm thấy rất hài ḷng với kết quả điều trị về mặt thẩm mỹ và chức năng răng miệng khác
    .:BÀI VIẾT MỚI:.
  • Quà tặng 20.11 - Cạo vôi răng miễn phí!
  • Nha khoa 126 tri ân khách hàng nhân dịp Ngày Phụ nữ Việt Nam 20.10
  • Tri ân khách hàng nhân dịp 30.4 & 1.5
  • Hàm răng người co dần theo thời gian
  • Điều trị chỉnh h́nh răng hàm mặt cho trẻ: kiến thức về quá tŕnh điều trị
  • Điều trị chỉnh h́nh răng hàm mặt cho trẻ: khái niệm và thời điểm
  • Vàng răng ở trẻ: nguyên nhân và cách pḥng tránh
  • Ngă khi trèo cây, hàm răng khép chặt suốt 20 năm
  • Viêm quanh răng - tai họa thứ 3 của loài người
  • Lợi ích của chỉ tơ nha khoa
  • Cách xử trí một số t́nh huống khi trẻ mọc răng
  • Thuốc lá gây ra nhiều chứng bệnh về răng miệng
  • Kem đánh răng không thể làm trắng răng
  • U răng
  • Viêm răng gây nhiều biến chứng nguy hiểm



    \r\n \r\n \r\n \r\n

    Copyright @ 2011 By Trung tâm Nha khoa thẩm mỹ 126 All right reserved
    Phát triển bởi Huynh Duc Media
    Giấy phép hoạt động số: 3970/CNHH.YTN Ngày 24 tháng 6 năm 2006
    Địa chỉ:
    126 Nguyễn Cư Trinh, Quận 1, TP HCM
    Hotline: 0937. 999. 126
    Email: nhakhoathammy126@gmail.com
    Website: nhakhoa126.com - nhakhoa126.net
    Fb/@nhakhoa126

     Các thông tin chỉ mang tính chất tham khảo. Vui ḷng không tự chẩn đoán và điều trị.